Het stroomnet in Nederland zit op veel plekken vol. Dat heet netcongestie. Je hoort er vooral over bij fabrieken, zonneparken en datacenters. Maar het raakt ook gewone bedrijfspanden. En daarmee ook de IT in die panden.
Hoe groot is het probleem?
Midden 2026 stonden bij de regionale netbeheerders 15.498 aanvragen op de wachtlijst voor het afnemen van stroom, samen goed voor bijna 10.000 megawatt. Bedrijven die een nieuwe of zwaardere aansluiting willen, moeten dan wachten, soms jaren.
Twee veranderingen uit 2026 zijn belangrijk voor bedrijfspanden:
- Ook kleine aansluitingen. Sinds 1 juli 2026 kunnen ook kleinverbruikers, met een aansluiting tot 3x80 ampère, op de wachtlijst komen als er geen ruimte is. Daar vallen veel kleinere kantoren en bedrijfsruimtes onder.
- Eén wachtlijst. Sinds 1 juli 2026 is er één wachtlijst voor grote en kleine gebruikers, met regels over wie voorrang krijgt.
In sommige regio's is het extra krap. Rond Eindhoven en Utrecht moeten sinds 1 juli alle nieuwe aanvragen wachten. In Noord-Brabant en Noord-Holland werkt de overheid met een speciale regionale aanpak.
Wat heeft dit met IT te maken?
IT gebruikt stroom, en dat wordt meer:
- Serverruimtes en koeling. Een eigen serverruimte met koeling kan een groot deel van het stroomverbruik van een kantoor zijn.
- Noodstroom. Een UPS voor het netwerk gebruikt zelf ook stroom, en moet worden opgeladen.
- Stroom via de netwerkkabel. Access points, camera's en sensoren krijgen hun stroom steeds vaker via de kabel (PoE). Meer apparaten betekent meer vermogen in de patchkast.
- Laadpalen. Die hangen vaak aan hetzelfde netwerk en dezelfde aansluiting.
- AI. Het meeste AI-rekenwerk gebeurt in datacenters. Het Internationaal Energieagentschap verwacht dat het stroomverbruik van datacenters wereldwijd ruim verdubbelt, van 415 terawattuur in 2024 naar ongeveer 945 terawattuur in 2030, met AI als belangrijkste oorzaak.
Wie een pand wil uitbreiden, verduurzamen met een warmtepomp, laadpalen wil plaatsen en tegelijk meer IT wil, loopt dus eerder tegen de grens van de aansluiting aan.
Wat betekent het voor de waarde van je pand?
NVM Business zei in juni 2026 dat bedrijfspanden met voldoende stroomcapaciteit in waarde stijgen. Panden zonder ruimte op het net zijn lastiger te verhuren of te verkopen. Voor kopers en huurders wordt de vraag "wat kan de aansluiting aan?" dus net zo belangrijk als de vraag naar de internetverbinding.
Wat kun je doen?
- Weet wat je aansluiting aankan. Kijk welk vermogen je hebt gecontracteerd, en hoeveel je op drukke momenten gebruikt. Een energiemanagementsysteem laat dat per kwartier zien.
- Maak de IT zuiniger. Kijk kritisch naar een eigen serverruimte. Is die nog nodig, of kan het naar een professioneel datacenter of de cloud? Vervang oude apparatuur, stel de koeling goed af en zet apparaten uit die niets doen.
- Reken PoE mee. Bij nieuwe access points, camera's en sensoren: tel het vermogen op, en kies een switch en UPS die het aankunnen.
- Plan uitbreidingen vroeg. Wil je meer laadpalen, een warmtepomp of een grotere serverruimte? Vraag de capaciteit ruim van tevoren aan bij de netbeheerder.
- Kijk naar flexibele afspraken. Met een capaciteitssturingscontract spreek je met de netbeheerder af dat je op drukke momenten minder stroom gebruikt, of juist meer als er ruimte is. Vanaf 1 januari 2027 moeten netbeheerders ook een groepstransportovereenkomst aanbieden, waarmee bedrijven samen capaciteit kunnen delen in een energiehub.
- Overweeg een batterij. Die kan pieken opvangen, en kan ook dienen als noodstroom.
Neem het mee bij aankoop en renovatie
Koop je een pand? Neem dan de stroomaansluiting en de ruimte op het net mee in je onderzoek, naast de digitale infrastructuur. Lees Technische due diligence vastgoed: vergeet IT niet. Ga je renoveren? Plan de IT en de stroom dan samen. Lees Kantoor renoveren? Neem de IT-infrastructuur meteen mee.
Wat betekent dit voor het IT-Label?
Bij een IT-Label audit kijken we naar de technische ruimte, de koeling en de noodstroom van het netwerk. Wil je weten hoe je pand ervoor staat? Doe de gratis zelfscan of vraag een voorinspectie aan. Bij een aankoop helpt een digital due diligence.
Bronnen
- Solar Magazine: Wachtlijst teruglevering bij regionale netbeheerders krimpt licht (6 oktober 2026), met de cijfers van eind juni 2026.
- Omgevingsweb: Netcongestie: van crisisaanpak naar structurele sturing (5 oktober 2026).
- KHN: Netcongestie: vanaf 1 juli 2026 ook kleinverbruikers op de wachtlijst (20 mei 2026).
- NOS: nieuws over netcongestie rond Eindhoven en Utrecht (29 april 2026).
- RVO: Capaciteitsbeperkend en capaciteitssturend contract.
- Solar Magazine: Bedrijven kunnen vanaf 2027 transportcapaciteit delen.
- Nieuws.nl (ANP): NVM: stroomaansluiting steeds bepalender voor waarde bedrijfspand (18 juni 2026).
- IEA: Energy and AI (april 2025).